Sinds het bekend worden van de Nederlandse Oscar-inzending, hebben verschillende belanghebbenden geprobeerd om informatie te krijgen over de coördinerende en begeleidende rol van SEE NL bij de selectie van de Nederlandse Oscar inzending.
De belangrijkste vragen zijn:
- Waarom is de selectiecommissie anoniem?
- Waarom heeft SEE NL voor een documentaire gekozen terwijl er ook een zeer kansrijke Speelfilm ingestuurd kon worden?
- Toen duidelijk werd dat er twee kansrijke Nederlandse films waren (Voor de meisjes en Paikar), heeft SEE NL toen onderzocht of beide films mee zouden kunnen dingen naar de Oscars?
- Meer in het algemeen: Wat was de rol van SEE NL en heeft ze haar rol goed vervuld?
SEE NL heeft als antwoord op de vragen een lange en een korte reactie gegeven, maar beide gingen niet in op de hierboven vermelde vragen en riepen eigenlijk alleen maar nieuwe vragen op.
Ondanks aandringen hult SEE NL zich sinds 23 september in stilte waardoor de deadline van 30 september nadert en naar alle waarschijnlijkheid in stilte voorbij zal gaan.
De ongemakkelijke conclusie is dat we blijkbaar te maken hebben met een instituut dat de taak heeft gekregen de Nederlandse film internationaal te promoten en daar jaarlijks zo’n 1,3 miljoen gemeenschapsgeld voor krijgt, via een anonieme commissie een film kan selecteren, daarbij geadviseerd wordt door experts die niet bekend zijn en geen antwoord denkt te hoeven geven op de vraag of onderzocht is of er twee films naar de Oscars kunnen.
Een kansrijke Nederlandse speelfilm kan dus blijkbaar op een zeer belangrijk podium buitenspel worden gezet zonder dat iemand daarover verantwoording aflegt.
Overzicht van de kranten- en nieuwsberichten, chronologisch op datum
14 september 2026 — aankondiging Paikar
- NU.nl — “Paikar Nederlandse inzending voor Oscar beste buitenlandse film” — nu.nl/film/6409725
- Het Parool (ANP) — “Film Paikar van regisseur Dawood Hilmandi is Nederlandse inzending voor de Oscars” — parool.nl
- De Telegraaf — “Nederland stuurt documentaire Paikar in voor de Oscars: ‘Dit is een middelvinger naar fictiefilms’” — telegraaf.nl
19 september 2026 — brandbrief Mike van Diem
- RTL Boulevard (ANP) — “Mike van Diem stelt vragen aan SEE.NL over Oscarinzending” — rtl.nl
- Nieuws.nl (ANP) — “Mike van Diem stelt vragen aan SEE.NL over Oscarinzending” — nieuws.nl
- Filmkrant — “Brandbrief Mike van Diem over Oscarinzending” — filmkrant.nl
20 september 2026
- Filmzaken — “SEE NL zet NL speelfilm buitenspel bij de Oscars” — filmzaken.com
21 september 2026 — SEE NL reageert
Reactie SEE NL Hierin wordt in gegaan op de procedure die gevolgd is en de reden voor het geheimhouden van de namen van de selectiecommissie.
- NU.nl — “Regisseur Mike van Diem stelt commissie kritische vragen over Oscar-inzending” — nu.nl/film/6410429
- RTL Boulevard (ANP) — “SEE.NL betreurt Nederlandse Oscar-ophef en deelt opheldering” — rtl.nl
22 september 2026 — SEE NL verdedigt keuze
- NU.nl — “SEE NL verdedigt keuze voor documentaire Paikar als Oscar-inzending” — nu.nl/film/6410565
- Moviemeter — “SEE NL verdedigt Oscar-keuze ‘Paikar’ na kritiek Mike van Diem” — moviemeter.nl
23 september 2026
De reactie van SEE NL riep vragen op. Mike van Diem stelde o.a. dat SEE NL de verantwoordelijkheid opnieuw afschoof op de selectiecommissie die ook nog eens anoniem wenst te blijven en roept op ” Belanghebbenden in de speelfilmsector moeten er op blijven aandringen dat de commissie de kans krijgt haar beslissing te herroepen. SEE NL doet het voorkomen alsof dat een probleem zou zijn. Dat is het helemaal niet. Eerdere organisaties in de rol van SEE NL hebben vaker blunders gemaakt — en in zowel 2005 als 2009 zijn commissiebeslissingen met succes herroepen.”
Ook Filmzaken kreeg maar geen antwoord op haar vragen en doet een oproep om alles op alles te zetten zodat beide kansrijke Nerlandse films naar de Oscars kunnen.
SEE NL reageert woensdag 23 september nog een keer, met een kort statement:
In navolging van mijn reactie van maandag, waarin ik antwoord heb gegeven op verschillende vragen, wil ik het volgende nog toevoegen:
Er is geen onderscheid gemaakt tussen verschillende categorieën. De commissie heeft gekeken naar welke film zij, over de hele linie en alles meewegende, als het meest kansrijk beschouwt. Op basis daarvan is een besluit genomen, en de commissie blijft bij dit besluit.
- de Volkskrant — “Heibel over Nederlandse Oscarinzending, documentaire ‘Paikar‘. Regisseur Mike van Diem dringt aan op een herstemming” — volkskrant.nl
Terzijde (geen krant, maar relevant)
- SEE NL zelf (Engels) — “The Netherlands enters PAIKAR in International Feature” — see-nl.com
SEE NL heeft sinds 23 september niet meer gereageerd op vragen
Oorspronkelijke bericht van 20 september 2026
SEE NL zet Nederlandse speelfilm buitenspel bij de Oscars
Bericht van 20 september 2026
Op 14 september maakt SEE NL bekend dat de documentaire Paikar is geselecteerd als Nederlandse inzending voor de Oscars in de categorie International Feature Film.
Over deze keuze, waarmee wordt afgeweken van de traditionele keuze voor een speelfilm, is ophef ontstaan. Mike van Diem schrijft in zijn brandbrief op 17 september :
“voor documentaires bestaat sinds jaar en dag al een eigen Oscar competitiecategorie, waaraan elke Nederlandse documentaire mag deelnemen. Toch heeft SEE.NL gemeend nu een extra deur voor documentaires te moeten openen, waarmee ze de enige mogelijkheid voor een Nederlandse speelfilm om deel te nemen aan de Oscarcompetitie afsluiten.”
Bovendien schrijft van Diem
“SEE.NL schuift de volledige verantwoordelijkheid af op de selectiecommissie waarvan het de identiteit geheim wenst te houden.”
Afdeling Filmzaken is in de materie gedoken en tot de conclusie gekomen dat wat van Diem schrijft in essentie klopt. Bovendien valt er nog wel wat meer te zeggen over dit besluit.
De keuze voor Paikar als Nederlandse Oscar-inzending is reglementair en verdedigbaar — het is een gelauwerde documentaire.
Maar de verantwoording voor de keuze laat te wensen over. SEE NL geeft slechts een korte inhoudelijke beschrijving van de geselecteerde film, zonder aan te geven waarom het dit keer heeft gekozen voor een documentaire.
Bovendien bieden de Academy-reglementen zoals gezegd de ruimte om een documentaire via de categorie Documentary Feature mee te laten dingen.
SEE NL heeft als taak om de Nederlandse film Internationaal op zoveel mogelijk platforms te presenteren. Heeft SEE NL onderzocht of Paikar via de alternatieve route kon gaan, dus in de categorie Documentary Feature — zodat er tegelijkertijd een speelfilm als Nederlandse inzending mee had kunnen dingen naar een Oscar via International Feature Film? Het grote voordeel hiervan is dat er dan twee Nederlandse films op het internationale podium gepresenteerd kunnen worden.
Als er dan toch meerdere goede films zijn waarom dan niet alles op alles zetten om ze allemaal onder de aandacht te krijgen bij de Oscars?
Deze vragen – die Filmzaken ook per mail heeft gesteld – moeten beantwoord worden, het liefst voor 30 september, voor de deadline van het aanmelden van inzendingen.
Ten aanzien van de onderbouwing van de keuze staat in de officiële FAQs van de Oscars overigens nog het volgende:
“Selection committees are required to publish their selection process, submission information, and contact information online via website, social media, or press announcement.”
Als SEE NL de afweging niet openbaar verantwoordt, en de commissie anoniem blijft terwijl het reglement dat niet vereist, dan blijft de indruk bestaan dat SEE NL onvoldoende doordrongen is van het belang van deze keuze en dat ze bovendien een belangrijke kans heeft laten liggen.
Transparantie is geen gunst, maar een voorwaarde voor vertrouwen in een Instituut dat met publiek geld wordt gefinancierd.
Staat van de Sector
We kunnen ons voorstellen dat bovengenoemde vragen, als ze niet al eerder beantwoord zijn, interessant zijn bij het in kaart brengen van de Staat van de Sector, een onderwerp dat op de agenda staat tijdens de komende editie van de Nederlandse filmdagen.
Ter voorbereiding op het inschatten van de kwaliteit van het functioneren van SEE NL – een essentieel instituut in de sector -, geven we graag de achtergrond en context waarbinnen het SEE NL besluit beoordeeld moet worden.
Achtergrond informatie en context
1. Taak SEE NL
SEE NL is een samenwerkingsverband tussen het Nederlands Filmfonds en EYE filmmuseum.
De taak van SEE NL wordt aldus omschreven. SEE NL is verantwoordelijk voor de Internationale promotie van Nederlandse films, de Nederlandse film industrie en – cultuur en promoot om die reden de Nederlandse film en filmprofessionals wereldwijd met als doel om zoveel als mogelijk Nederlandse films te vertonen op internationale festivals en andere locaties. Bovendien adviseert SEE NL producenten en filmmakers over mogelijkheden om hun films via festivals en salesagents te vertonen en te verkopen. Dit alles vanuit het doel om de positie van de Nederlandse films op Internationale markten te verstevigen.
* Wat kost SEE NL?
SEE NL wordt gedekt door subsidies, niet door commerciële inkomsten.
- OCW structurele subsidie (publieksactiviteiten/BIS) — Eye’s kernsubsidie, waarvan de internationale promotie (SEE NL) een kerntaak is.
- OCW projectsubsidie (incidenteel) — € 293.007 in 2025 (waaronder het pilotprogramma dramaseries & immersieve producties).
- Subsidie Nederlands Filmfonds — € 259.935 in 2025.
- Daarnaast de kleine ICB-projectsubsidie van het Filmfonds (€ 35.500) aan SEE NL.
SEE NL is dus een gesubsidieerde activiteit — gefinancierd uit OCW- en Filmfonds-subsidies, met verwaarloosbare eigen inkomsten.
SEE NL budget in 2025 +/- € 1,36 mln
2. Oscar reglementen
Reglementen International Feature Film
De reglementen voor deelname aan de categorie International Feature Film zijn het afgelopen jaar veranderd ten opzichte van voorgaande edities:
Er is een extra route (festivalroute)
Vóór: De enige route was een officiële inzending door een land/regio via een door de Academy goedgekeurd Selectiecomité.
Nu: Een niet-Engelstalige film kan ook kwalificeren door een kwalificerend prijs te winnen op een groot internationaal filmfestival:
| Festival | Kwalificerend prijs |
| Berlinale | Gouden Beer (Best Film) |
| Busan International Film Festival | Busan Award – Best Film Award |
| Cannes Film Festival | Palme d’Or |
| Sundance Film Festival | World Cinema Grand Jury Prize |
| Toronto International Film Festival | Platform Award |
| Venice Film Festival | Gouden Leeuw |
Meerdere films per land mogelijk
Vóór: Slechts één film per land/regio kon worden ingediend.
Nu: Door de festivalroute kan hetzelfde land theoretisch meerdere films in de race hebben (één via nationale inzending + één via een festivalwin).
De film is de nominatie, niet het land
Vóór: Het land of de regio werd formeel als nominatie genoemd.
Nu: De film zelf wordt als nominatie genoemd. Bij een nationale inzending blijft het land op de plaat vermeld, maar de film staat centraal.
Wat onveranderd is:
Eligibility window: films met een kwalificerende bioscooprelease tussen 1 januari en 31 december 2026.
Taaleis: de dialoog moet grotendeels in een of meer talen dan het Engels zijn.
Inzenddeadline:30 september.
Creatieve controle: bij een nationale inzending moet het indienende land bevestigen dat de creatieve controle grotendeels bij inwoners/residenten/vluchtelingen van dat land lag.
* Geheimhouding identiteit commissieleden
In de Special Rules for the International Feature Film Award (het eigenlijke reglement, edities 95e t/m 99e), noch de Procedure-Selectie-Nederlandse-Oscar-Inzending-2024, staat een anonimiteits-/geheimhoudingseis voor commissieleden.
Het is zelfs zo dat de namen van de commissieleden ter goedkeuring* moeten worden voorgelegd aan de International Feature Film Executive Committee (*Correctie d.d. 2309 2026: De namen hoeven niet ter goedkeuring worden voorgelegd. Ze moeten worden doorgegeven)
“A list of the selection committee members must be submitted to the Academy no later than [datum].”“All selection committees will be required to adhere to guidelines that are approved by the International Feature Film Executive Committee.“
In de INTERNATIONAL FEATURE FILM AWARDSELECTION COMMITTEE GUIDELINES & APPLICATION staat wel :
Please do not publish the names of selection committee members on social media, URLs,or press releases. Selection committee members must be approved by the Academybefore they can serve on the selection committee.
Maar dit is een verzoek, geen vereiste.
Openbaarmaking is dus juist wél mogelijk (het reglement vereist geen geheimhouding), en wenselijk, zeker op het moment dat het besluit is genomen
Voor de Nederlandse filmindustrie is het essentieel om te weten wie er in de commissie zat, allereerst om te kunnen controleren of er voldaan is aan de eis dat 50% van de commissieleden bestaat uit ‘artists and/or craftspeople from the field of motion picture’, en daarbij of er geen sprake was van belangenverstrengeling.
Keuze voor een documentaire vs de taak van SEE NL?
SEE NL heeft als doel om zoveel als mogelijk Nederlandse films te vertonen op internationale festivals en andere locaties. Je kunt je dus voorstellen dat SEE NL alle mogelijkheden onderzoekt om zoveel mogelijk films bij de Oscars te krijgen.
Dit jaar zijn er meer mogelijkheden om deel te nemen in de categorie International Feature Films. Naast de selectie als officiële inzending voor de Oscars, is er nu ook de mogelijkheid om deel te nemen in de categorie International Feature Film met het winnen van een van de eerder genoemde prijzen. Aangezien geen van de Nederlandse films aan deze eis voldoet kan een Nederlandse film dus alleen meedoen als hij is geselecteerd door de commissie.
In dat geval is een tweede film dus alleen mogelijk als de film deelneemt aan een andere categorie. En zo komen we bij het argument van Mike van Diem.
Een Nederlandse documentaire heeft in tegenstelling tot een speelfilm een reële mogelijkheid om via de categorie Best Documentary Feature mee te dingen naar een Oscar. Dit kan namelijk via een qualifying run – zeven dagen aangesloten commerciële vertoning in een grote stad.
De vraag is daarom dus: heeft SEE NL – gegeven haar doel – onderzocht of het mogelijk is dat Paikar kan voldoen aan een qualifying run om vervolgens door BALDR Film/Taskovski rechtstreeks te worden ingediend voor Documentary Feature.
In dat geval zou SEE NL namelijk alsnog een speelfilm kunnen kiezen als Nederlandse inzending, waardoor er dus niet één, maar twee films onder de aandacht kunnen worden gebracht op een groot internationaal podium.
