Er is een arbeidsmarktagenda, ook voor filmmakers!

Voor filmmakers is er weinig informatie beschikbaar over de Arbeidsmarktagenda Culturele en Creatieve sector 2017 – 2023.  Waarschijnlijk is dat de reden waarom er geen filmmakers aanwezig waren tijdens de onlangs gehouden rondetafelbijeenkomst. Een bijeenkomst die de vaste kamercommissie van OCW hield om inzicht te krijgen in de arbeidsmarktpositie van werkenden in de culturele en creatieve sector en welke rol de politiek zou kunnen vervullen in het versterken hiervan.

En toch zijn het belangrijke onderwerpen voor filmmakers. De arbeidsmarktagenda biedt mogelijkheden om tot collectief onderhandelen te komen over honoraria, tot betere arbeidsvoorwaarden en is er kans dat een filmmaker niet alleen beter weet wat er met zijn film of programma gebeurt, maar dat hij ook gebalanceerder meedeelt in de opbrengsten van zijn werk.

Op deze pagina willen we filmmakers informeren. Wat is de achtergrond van de arbeidsmarktagenda, wat zijn de meest recente ontwikkelingen en welke data moet je in de gaten houden? En natuurlijk hebben we ook een mening. Zie ons artikel: Geld bestemd voor verbetering positive filmmakers besteed aan BTW convenant?

Noteer alvast in je agenda: Minister van OCW gaat op 30 mei in debat met de Tweede Kamer over verbetering van de Arbeidsmarkt in de creatieve sector.

Op 30 mei gaat minister Van Engelshoven, tijdens een Algemeen Overleg, in debat met de Vaste Kamercommissie OCW over maatregelen om de arbeidsmarkt in de culturele en creatieve sector te versterken. Beleidsmakers, beroepsvereniging – maar ook individuele makers – kunnen hun stem laten horen door voor die tijd hun vertegenwoordigers in de Tweede Kamer te informeren over noodzakelijke verbeteringen in de omstandigheden waaronder filmmakers werken.  Welke maatregelen werken wel en wat moet absoluut beter?

Er ligt al een inspirerende Agenda Arbeidsmarktagenda Culturele en Creatieve Sector over de sociale dialoog, de economische positie van makers en een meer faire verdeling van inkomsten.

Daar kunnen we mee aan de slag – ook in de filmsector!


ARBEIDSMARKTAGENDA. WAT IS DAT?

In 2016 ondernamen de Raad van Cultuur samen met de Sociaal Economische Raad een verkenning naar de arbeidsmarkt- en inkomenspositie van werkenden in de culturele en creatieve sector.

De arbeidsmarktsituatie van veel werkenden in de cultuursector is zorgelijk. Er is sprake van een combinatie van een relatief hoge kans op werkloosheid, laag inkomen, een slechte onderhandelingspositie, vaak niet verzekerd zijn voor arbeidsongeschiktheid en geringe pensioenopbouw.

Federatie Cultuur en FNV Kiem namen vervolgens het initiatief om de SER en de Raad voor Cultuur advies te vragen over hoe de problemen aan te pakken. De toenmalige minister van OCW Jet Bussemaker wilde bovendien van de raden weten waar de verantwoordelijkheid ligt van de rijksoverheid, de subsidieverstrekkers en opdrachtgevers in de sector.

Het leidde in 2017 tot het advies: Passie gewaardeerd.

Lees hier welke maatregelen voor filmmakers van belang zijn.

“De culturele sector is een bijzondere sector en kunst en cultuur zijn essentieel voor onze samenleving. Maar de waarde die de sector creëert, komt lang niet altijd bij de makers terecht. De sector moet daarom nu in actie komen, waar nodig samen met de overheid.”(Mariëtte Hamer, voorzitter SER)

In het advies zijn vier oplossingsrichtingen aangegeven om de weerbaarheid en de zelfredzaamheid van de werkenden, werkgevers en opdrachtgevers in de culturele en creatieve sector te vergroten. De oplossingsinrichtingen versterken elkaar en kunnen tegelijkertijd ingezet worden.

1. Vergroten verdienvermogen van de culturele en creatieve sector

2. Verbeteren inkomenszekerheid van werkenden

3. Bevorderen van scholing en duurzame inzetbaarheid

4. Versterken van de sociale dialoog

In opdracht van de minister hebben Kunsten ’92  en betrokken partijen vervolgens een Arbeidsmarktagenda opgesteld. De agenda is in november 2017 aan de nieuwe minister van OCW Ingrid van Engelshoven gepresenteerd en bevat actiepunten voor het arbeidsmarktbeleid van de gehele culturele en creatieve sector in Nederland.

Bekijk de arbeidsmarktagenda die in november 2017 is gepresenteerd.

Het doel van de agenda is het verbeteren van de arbeidsmarktpositie van werkenden in de creatieve sector en zo een bijdrage te leveren aan een duurzame, toekomstbestendige en bloeiende culturele en creatieve sector in Nederland. Dit doel is vertaald naar drie doelstellingen.

structurele sociale dialoog

verdienvermogen versterken

arbeidsvoorwaarden verbeteren.

Om het proces in goede banen te leiden en te zorgen dat de vaart er in blijft is er een regiegroep ingesteld met aanjagers.

REGIEGROEP

Het ministerie heeft budget uitgetrokken zodat een regiegroep met als voorzitter Evert Verhulp de vorderingen kan monitoren. In de regiegroep zijn kunstenaars, instellingen, werknemers en werkgevers vertegenwoordigd via onderstaande instellingen en belangenverenigingen.

  • Kunsten ’92  – boven-sectorale belangenvereniging voor kunst, cultuur en erfgoed
  • Federatie Cultuur – bundelt de branche- en werkgeversverenigingen in onder meer de podiumkunsten, musea, bibliotheken, centra voor de kunsten, podia en beeldende kunst
  • Kunstenbond – voor iedereen die zichzelf creatief óf kunstenaar noemt of een creatieve beroepsopleiding volgt
  • FDCI (Federatie Dutch Creative Industries) – vereniging van de brancheorganisaties BNA, BNO, BNI, DDA, DGA, DuPho, MODINT, Popcoalitie en VEA.
  • Filmfonds namens de cultuurfondsen
  • KNAW Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen
  • OCW
  • Raad voor Cultuur

Het secretariaat wordt verzorgd door de SER.

AANJAGERS

De arbeidsmarktagenda moet binnen 5 jaar (2017-2023) leiden tot een aantoonbare verbetering van de positie van kunstenaars. Om dat te bereiken is er per agendapunt een aanjager aangewezen. De aanjager neemt het initiatief om betrokken partijen bijeen te brengen en een gezamenlijk plan voor de uitvoering te maken. De aanjager is aanspreekpunt voor de regiegroep betreffende de uitvoering van het agendapunt.

Enkele voorbeelden

Agendapunt – Aanjager

  • Vergroot eenheid onder werkendenDe Kunstenbond
  • Maak een sectorbrede Fair Practice Code Kunsten ’92
  • Ontwikkel nieuwe investeringsmodellen, verdienmodellen en –instrumenten –  Cultuur + Ondernemen
  • Knelpunten wegnemen in wet- en regelgeving ondernemerschap – BKNL / Cultuur+Ondernemen
  • Intensiveer monitoring naleving auteursrechtelijke bepalingen – Platform Makers
  • Verken collectieve arbeidsovereenkomsten voor alle werkenden – NAPK
  • Bedenk een alternatief voor wekeneis WW in cultuursector – ACT
  • Creëer ruimte voor het maken van tariefafspraken – De Kunstenbond

IN CHRONOLOGIE DE STAPPEN DIE GEZET ZIJN

Zoals we hierboven al aangaven, begon het allemaal in 2016 met de verkenning-arbeidsmarkt-cultuursector waarin de Sociaal-Economische Raad (SER) en de Raad voor Cultuur tot de conclusie kwamen dat de arbeidsmarktsituatie van veel werkenden in de cultuursector zorgelijk is door de combinatie van een relatief hoge kans op werkloosheid, lage inkomens, een slechte onderhandelingspositie, het vaak niet verzekerd zijn voor arbeidsongeschiktheid en geringe pensioenopbouw.

bron https://www.lkca.nl/informatiebank/verkenning-arbeidsmarkt-cultuursector

31 Mei 2016 stuurt de toenmalige minister van OCW Jet Bussemaker naar aanleiding van de verkenning in mei 2016 een brief aan de Tweede kamer. Hierin roept ze de partners in de culturele en creatieve sector op om tot een  gezamenlijke arbeidsmarktagenda te komen. Bovendien moeten er

  • honoreringsrichtlijnen worden opgesteld om te zorgen voor een betere inkomenspositie voor kunstenaars. Sociale partners en brancheverenigingen binnen de verschillende deelsectoren moeten hierover met elkaar in gesprek gaan. 
  • moet er aandacht besteed worden aan de ontwikkeling en vernieuwing van verdienmodellen voor de audiovisuele sector en de podiumkunstsector.

“In de audiovisuele sector veranderen de verhoudingen tussen marktpartijen en professionals onder invloed van digitalisering en internationalisering. Nieuwe verdienmodellen zijn noodzakelijk om de balans tussen de vergoeding voor openbaarmaking en de kosten van audiovisuele producties (speelfilm, animatie, documentaire en drama) te verbeteren en daarmee de positie van filmprofessionals op de arbeidsmarkt te versterken. Ik stel eenmalig 200.000 euro beschikbaar aan het Filmfonds, zodat een goede basis wordt gelegd voor de te ontwikkelen modelcontracten tussen producenten en opdrachtnemers.”

Afdeling Filmzaken : Op dit moment is er geen modelcontract in de filmsector noch zijn er honoreringsrichtlijnen.

2017

1 maart 2017 stuurt Minister Bussemaker opnieuw een brief (met bijlage) aan de Tweede Kamer. Hierin geeft ze een overzicht van de voortgang van trajecten die voor verbetering moeten zorgen op het gebied van sociale dialoog, auteursrecht, honoraria, ondernemersvaardigheden, en uitgangspunten voor goed werkgeverschap en goed opdrachtgeverschap in de cultuursector.

21 april 2017 brengen de Raad voor Cultuur en de SER gezamenlijk een advies uit; Passie Gewaardeerd. Ze doen hierin concrete voorstellen om het verdienvermogen in de Culturele en Creatieve sector te vergroten, de inkomenszekerheid te verbeteren, scholing te bevorderen en het overleg tussen werkgevers en de vakbeweging te versterken.  Het advies van de SER en RvC is voor Nederlandse filmprofessionals zeer belangrijk. Het overgrote deel van de filmprofessionals is zzp’er en onvoldoende in staat om te functioneren als ondernemer of te verdienen met hun werk. In 2014 verdienden bijvoorbeeld 40% van de scenarioschrijvers minder dan 10.000 euro.  Dit blijkt uit het onderzoek scenarioschrijvers inkomen 2014 dat Netwerk Scenarioschrijvers gedaan heeft.

Lees hier welke maatregelen van het SER- RAAD VOOR CULTUUR advies Passie Gewaardeerd relevant zijn voor filmmakers

10 november 2017  De minister geeft opnieuw een voortgangsrapportage, ditmaal van de door het kabinet genomen maatregelen om de arbeidsmarktpositie van werkenden in de culturele en creatieve sector te verbeteren. Hierbij worden de subsidiebedragen vermeld die daarmee gemoeid zijn.

13 november 2017 dienen de kamerleden Ellemeet en Asscher tijdens het cultuurdebat een motie in waarbij zij de regering vraagt om in overleg met de sector experimenteerruimte te creëren opdat zzp’ers werkzaam in de culturele en creatieve sector collectief kunnen onderhandelen.  De motie wordt aangenomen!

Lees hier notities van het overleg over de versterking van de onderhandelingspositie van zelfstandige kunstenaars

14 November 2017 de Arbeidsmarktagenda-culturele-en-creatieve-sector-2017-2023  wordt aangeboden aan de nieuwe minister van OCW mevrouw Ingrid Van Engelshoven.

“De culturele sector is een bijzondere sector en kunst en cultuur zijn essentieel voor onze samenleving. Maar de waarde die de sector creëert, komt lang niet altijd bij de makers terecht. De sector moet daarom nu in actie komen, waar nodig samen met de overheid.”(Mariëtte Hamer, voorzitter SER)

25 april 2018 wordt er een rondetafelbijeenkomst gehouden op verzoek van vaste kamercommissie OCW.  Het doel van de bijeenkomst is om de vaste kamercommissie van de Tweede Kamer OCW inzicht te geven in hoe de arbeidsmarktpositie van mensen die in de culturele en creatieve sector werken zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld en welke rol de politiek zou kunnen vervullen in het versterken hiervan. Dit was een belangrijke bijeenkomst waarin een aantal makers zeer goed over het voetlicht wist te brengen wat de knelpunten zijn.

  • Lees hier een verslag van Kunsten ’92.

3 mei 2018  de Regiegroep Arbeidsmarktagenda voor de culturele en creatieve sector stuurt een brief  aan de minister van OCW. Hierin doet ze verslag van de voortgang en het vervolg van de Arbeidsmarktagenda.


 DOCUMENTEN OP EEN RIJ

Advertenties